Τι είναι το επίρρημα
Τα επιρρήματα είναι άκλιτες λέξεις. Προσδιορίζουν ρήματα, επίθετα ή άλλα επιρρήματα και μας δίνουν πληροφορίες για τον τόπο, τον χρόνο, τον τρόπο και την ποσότητα.
| Είδος | Τι δείχνει | Παραδείγματα |
|---|---|---|
| Χρονικό | πότε | τώρα, αργά, σπάνια |
| Τοπικό | πού | εδώ, πάνω |
| Τροπικό | πώς | γρήγορα, καλά |
| Ποσοτικό | πόσο | πολύ, λίγο |
| Βεβαιωτικό | βεβαιότητα | σίγουρα, βεβαίως |
| Διστακτικό | δισταγμό | ίσως, τάχα |
| Αρνητικό | άρνηση | όχι, δεν |
| Επιφωνηματικό | επιφώνημα | μπράβο, ωχ |
Χρονικά επιρρήματα
τώρα, πριν, χτες, αύριο, φέτος, ποτέ, απόψε, αργά, νωρίς, αμέσως, συχνά, σπάνια, μετά, μόλις, ως, πότε, τότε, κάποτε. Στις ασκήσεις εμφανίζονται και οι τύποι χθες και πάντα.
Άλλες ομάδες
| Ομάδα | Λέξεις |
|---|---|
| Τόπος | μέσα, έξω, πάνω, κάτω, μπροστά, πίσω, δίπλα, εδώ, εκεί |
| Τρόπος | καλώς, κακά, γρήγορα, ωραία, άσχημα, έτσι, αλλιώς, καθώς |
| Ποσό | πολύ, λίγο, τόσο, τόσο πολύ, αρκετά |
| Προέλευση | από παντού, από μακριά |
Το «μόλις» είναι και χρονικό επίρρημα και χρονικός σύνδεσμος. Το «καθώς» είναι και τροπικό επίρρημα και χρονικός σύνδεσμος. Το «μετά», το «ως» και το «ίσως» είναι και στη λίστα των άκλιτων λέξεων που μπαίνουν μπροστά από άλλες.
Προσοχή
Επιρρήματα είναι και οι άκλιτες λέξεις που μπαίνουν μπροστά από άλλες λέξεις και δηλώνουν μαζί τους τόπο, χρόνο, τρόπο, ποσό, αιτία ή προέλευση. Μερικές από αυτές είναι: με, σε, προ, ως, προς, δίχως, χωρίς, ίσως, μετά, παρά, αντί, επί, κατά, έναντι, εξαιτίας, μεταξύ.
Κύρια και δευτερεύουσα πρόταση
Οι σύνδεσμοι είναι άκλιτες λέξεις που συνδέουν λέξεις ή προτάσεις.
Χρονικοί σύνδεσμοι: όταν, σαν, ενώ, καθώς, αφού, αφότου, πριν (να), μόλις, προτού, ώσπου, ωσότου, όσο που, όποτε, μέχρι που, μέχρι να, μετά που, μετά να.
Πώς αλλιώς δείχνουμε τον χρόνο
| Τρόπος | Παράδειγμα |
|---|---|
| Ρήμα (παρελθόν, παρόν ή μέλλον) | Διάβαζα όλο το απόγευμα. |
| Χρονική έκφραση (ολόκληρη φράση) | Θα πάω στο χωριό μου αύριο. |
| Μετοχή που γίνεται χρονική πρόταση | Αντικρίζοντας το τοπίο μείναμε άφωνοι. |
| Χρονική πρόταση | Πριν φύγεις για την Αγγλία, θέλω να σε δω. |
Μια μετοχή μπορεί να αντικατασταθεί από χρονική πρόταση. «Μελετώντας τα μαθήματα, άρχισα να νυστάζω» γίνεται «Αφού μελέτησα τα μαθήματα, άρχισα να νυστάζω».