Γεωγραφική και σχετική θέση

1. Δύο τρόποι να πούμε «πού»

Η γεωγραφική θέση προσδιορίζεται με τις γεωγραφικές συντεταγμένες (πλάτος και μήκος). Αναφέρεται σε ένα σημείο με ακρίβεια.

Στις λέξεις-κλειδιά η ίδια ιδέα εμφανίζεται και ως απόλυτη θέση: η θέση που δίνουν οι συντεταγμένες.

Η σχετική θέση προσδιορίζεται σε σχέση με ένα άλλο σημείο αναφοράς. Είναι πιο αόριστη και περιγραφική.

Λέξεις-κλειδιά

Γεωγραφική θέση Απόλυτη θέση Σχετική θέση Αναφορά Γεωγραφικές συντεταγμένες Σύστημα GPS Γεωγραφικό πλάτος Γεωγραφικό μήκος

2. Συντεταγμένες από το μάθημα

Το γεωγραφικό πλάτος λέει πόσο βόρεια (Β) ή νότια (Ν) βρίσκεται ένας τόπος. Το γεωγραφικό μήκος, στα παραδείγματα του μαθήματος, είναι ανατολικό (Α).

3. Παραδείγματα σχετικής και γεωγραφικής θέσης

Για τη σχετική θέση ενός ατόμου, αντικειμένου ή τόπου αναφερόμαστε σε κάτι άλλο.

Σχετική θέση

• Το σπίτι μου είναι απέναντι από το φαρμακείο του κυρίου Πέτρου, προς την πλευρά της εκκλησίας.
• Η Αμφίπολη βρίσκεται βορειοανατολικά της Καβάλας.
• Το κτίριο είναι το ψηλότερο της γειτονιάς.
• Η Ελλάδα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης.
• Το σπίτι μου στην Αθήνα βρίσκεται απέναντι από το σπίτι του Πέτρου.
• Η Φλώρινα βρίσκεται βορειοδυτικά της Κοζάνης.
• Η Ιωάννα είναι μαζί στην παραλία σκαφών που απέχει με τον Κώστα (πιθανώς σχετική).

Γεωγραφική θέση

• Πάνω στον χάρτη μου είναι μια κόκκινη κουκκίδα που γράφει «εδώ».
• Το σπίτι μου βρίσκεται στην οδό Αρριανού 58.
• Η Θεσσαλονίκη έχει βόρειο γεωγραφικό πλάτος 39 μοίρες και 24 πρώτα λεπτά και ανατολικό γεωγραφικό μήκος 22 μοίρες και 39 πρώτα λεπτά.
• Το νησί μου βρίσκεται περίπου 20° Ν - 10° 60° 20΄ Α.

4. Πλεονέκτημα και μειονέκτημα

5. GPS

Το Παγκόσμιο Δορυφορικό Σύστημα Εντοπισμού Θέσης (GPS) είναι ένα σύστημα που χρησιμοποιεί δορυφόρους για τον προσδιορισμό της θέσης αντικειμένων στην επιφάνεια της Γης, με μεγάλη ακρίβεια.

• Αναπτύχθηκε αρχικά για στρατιωτικούς σκοπούς.
• Χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό θέσης, ταχύτητας και χρόνου.
• Λειτουργεί με δορυφόρους που στέλνουν σήματα στους δέκτες GPS.
• Είναι ένα από τα παγκόσμια συστήματα γεωγραφικού εντοπισμού.

Πού το συναντάμε

Στη σύνοψη: μεταφορές, γεωργία, ναυσιπλοΐα, αεροπλοΐα.

Στην επέκταση: πλοήγηση, έρευνα, χαρτογράφηση, διαχείριση στόλων οχημάτων.

6. Χάρτης της Αλεξανδρούπολης

Απεικονίζει δρόμους, κτίρια, λιμάνι και διάφορα σημεία ενδιαφέροντος. Στην τάξη περιγράφεται η θέση σημείων όπως το λιμάνι, το νοσοκομείο και η τράπεζα, και γίνεται διάκριση γεωγραφικής και σχετικής θέσης.

Απαντήσεις του χάρτη:

• Α: Εστιατόριο
• Β: Βιβλιοθήκη
• Γ: Λιμάνι
• Δ: Εμπορικό κέντρο
• Ε: Θέατρο

7. Γεωφυσικός χάρτης της Ελλάδας

Δείχνει το ανάγλυφο (βουνά, πεδιάδες), τις ακτογραμμές, τις θάλασσες και γειτονικές χώρες: Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Τουρκία. Έχει υπόμνημα για υψόμετρα και βάθη.

Ύψος εδάφους

Χρωματική κλίμακα από 0 έως 2500+ μέτρα. Πράσινο για χαμηλά, καφέ για ψηλά.

Βάθος θαλάσσης

Χρωματική κλίμακα από 0 έως 3000+ μέτρα. Ανοιχτό μπλε για ρηχά, σκούρο μπλε για βαθιά.

Σύμβολα υπομνήματος

Πόλεις, πρωτεύουσες νομών, ορεινοί όγκοι, πεδιάδες, ποτάμια, λίμνες, σύνορα, πρωτεύουσα.

8. Αριθμοί του χάρτη